మహిళా సాధికారత దిశగా ముందడుగు పడుతుందని భావించిన ‘మహిళా రిజర్వేషన్ సహిత నియోజకవర్గాల పునర్విభజన బిల్లు’ లోక్సభలో వీగిపోయింది. ఉదయం నుంచి రాత్రి వరకు పక్ష, ప్రతిపక్షాల మధ్య వాడివేడి చర్చ సాగింది. అధికార పక్షం బిల్లు ఆవశ్యకతను నొక్కిచెప్పగా, ప్రతిపక్షాలు బిల్లులోని లోపాలను ఎత్తిచూపాయి. చివరకు ఓటింగ్ అనంతరం బిల్లు వీగిపోవడంతో మహిళా లోకం నిరాశకు గురైంది.
మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లుపై చర్చ ప్రారంభమైనప్పటి నుండి సభలో ఉత్కంఠ నెలకొంది. నియోజకవర్గాల పునర్విభజనతో ముడిపడి ఉన్న ఈ కీలక బిల్లుపై సభ్యులందరూ తమ అభిప్రాయాలను బలంగా వినిపించారు. మహిళలకు చట్టసభల్లో ప్రాతినిధ్యం కల్పించడమే ధ్యేయమని ప్రభుత్వం పేర్కొన్నప్పటికీ, ఆ ప్రక్రియలో ఉన్న సాంకేతిక అంశాలపై చర్చ తీవ్రస్థాయికి చేరింది.
కేంద్రం తరఫున హోంమంత్రి అమిత్ షా మాట్లాడుతూ, దేశాభివృద్ధిలో మహిళలు కీలక పాత్ర పోషించాలన్నదే ప్రధాని మోదీ సంకల్పమని పేర్కొన్నారు. గత ప్రభుత్వాలు చేయలేని పనిని తాము చేస్తున్నామని, పునర్విభజన ద్వారా శాస్త్రీయంగా రిజర్వేషన్లు అమలు చేయాలన్నదే ప్రభుత్వ ఉద్దేశమని ఆయన స్పష్టం చేశారు. మహిళల హక్కుల కోసం ప్రభుత్వం కట్టుబడి ఉందని పునరుద్ఘాటించారు.
ఈ బిల్లులో ప్రధానంగా నియోజకవర్గాల పునర్విభజన అంశం చర్చనీయాంశంగా మారింది. జనాభా ప్రాతిపదికన సీట్ల సంఖ్య పెంచిన తర్వాతే రిజర్వేషన్లు అమలు చేయడం వల్ల దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు నష్టం జరుగుతుందని పలువురు సభ్యులు ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. దీనిపై ప్రభుత్వం ఇచ్చిన వివరణలు ప్రతిపక్షాలను సంతృప్తి పరచలేకపోయాయి.
సభ ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి భోజన విరామం వరకు, ఆ తర్వాత కూడా చర్చ నిరంతరాయంగా సాగింది. వివిధ పార్టీల ప్రతినిధులు మహిళా రిజర్వేషన్ల చరిత్రను గుర్తు చేస్తూనే, ప్రస్తుత బిల్లులోని లోపాలను ఎండగట్టారు. ముఖ్యంగా ఓబీసీ కోటాపై ప్రతిపక్షాలు పట్టుబట్టడం చర్చను మరో మలుపు తిప్పింది.
సుదీర్ఘ చర్చ అనంతరం స్పీకర్ ఓటింగ్ నిర్వహించారు. బిల్లు ఆమోదానికి అవసరమైన మెజారిటీని సాధించడంలో ప్రభుత్వం విఫలమైంది. సభ్యుల మధ్య ఏకాభిప్రాయం కుదరకపోవడం, కొన్ని మిత్రపక్షాలు కూడా వ్యతిరేకించడంతో బిల్లు వీగిపోయినట్లు స్పీకర్ అధికారికంగా ప్రకటించారు.
